سوال:
1. آيا بلافاصله بعد از تماس مشکوک بايد آزمايش اچ. آی. وی. را انجام داد؟
بعد از تماس مشکوک معمولاً در اغلب کشورها دو بار انجام تست با فاصله زمانی بين حداقل 2 هفته تا 6 ماه توصيه شده است.
در اروپا و آمريکای شمالی: دفعه اول دوهفته بعد از تماس جنسی مشکوک توصيه می شود. اولين آزمايش اچ. آی. وی. به روش تست ( HIV-PCR ) انجام می شود که دو هفته بعد از ورود ويروس قادر به جستجو و رديابی مستقيم ويروس در خون می باشد. اطمينان به اين تست تنها 95 درصد است. بنابراين برای دفعه دوم 12 هفته بعد يک تست ( HIV-ELISA ) نيز توصيه می شود که ميزان پادتن ( آنتی بادی) ها يی که خون شخص آلوده برعلیه ویروس اچ. آی. وی. توليد کرده است را اندازه گيری می کند.
در ايران: دفعه اول بين 8 تا 12 هفته بعد توصيه می شود. معمولاً تست ( HIV-ELISA ) در ايران انجام می گيرد که استاندارد جهانی در بيمارستان ها و مراکز بانک خون می باشد. به دليل اينکه سرعت و ميزان توليد آنتی بادی در بدن اشخاص ممکن است متفاوت باشد 6 ماه بعد تکرار آن توصيه می شود.
سوال:
2. کجا می توان برای انجام يک آزمایش اچ. آی. وی. مراجعه کرد؟
در ايران به درمانگاه های مثلثی و مراکز انتقال خون مراجعه شود. در بيشتر اين مراکز آزمايش و مشاوره بصورت مجانی و ناشناس (محفوظ نگاه داشتن نام و دريافت يک شماره کد) انجام می شود.
در اروپا و آمريکای شمالی به پزشک خانواده خود مراجعه کرده و درخواست تست اچ. آی. وی. کنيد. در صورتی که پزشک شما را به آزمايشگاه فرستاده باشد، در تمامی آزمايشگاه ها، اين تست انجام می گيرد.
ضمناً دربسياری از کشورها – به طور مثال اتريش – مراکز امداد ايدز نيز وجود دارد که شما می توانيد با محفوظ نگاه داشتن نام خود و به صورت ناشناس برای انجام اين تست مراجعه کنيد.
سوال:
3. درصورت انجام "چک آپ" و آزمايش های صحت مزاج ، آيا آزمايش اچ. آی. وی. نيز انجام
می گيرد؟
آزمايش ايدز به جز در موارد خاص، جزو آزمايشات روتين پزشکی (جهت چک آپ) نمی باشد! بنابر اين بايد دقيقاً نام آزمایش اچ. آی. وی. (HIV test) در برگه ذکر شود تا آزمايشگاه آن را انجام بدهد. پس در صورتی که تمايل به انجام آرمايش ايدز داريد بايد دقيقاً قضيه را با پزشک خود در ميان بگذاريد.
سوال:
4. درصورت اهدای خون در سازمان انتقال خون ايران، آيا آزمايش اچ. آی. وی. روی آن انجام می گيرد؟
آيا نتيجه آن قابل استفاده و معتبر است؟
بله و نتيجه آن معتبر است.
در سازمان انتقال خون ايران، آزمايش (HIV-ELISA) و (WESTERN BLOT) بر روی خون انجام می شود. البته بايد به خاطر داشت که آزمايش (HIV-ELISA) حساسيت و دقت 100% ندارد. درصد دقت تست (HIV-ELISA) در حدود 97.5% است که البته بستگی به روش آزمايش و همين طور شرکت سازمانده کيت متفاوت می باشد. اين به آن معنی است که اين تست تنها 97.5% از مبتلايان را شناسايی می کند، به عبارت ديگر اگر شخصی مبتلا باشد 97.5% احتمال دارد که تست مثبت باشد. دقت تست در حدود 98.5% است که با خصوصيت کيت و کيت فرق می کند وآن به اين معنی می باشد که اگر شخصی مثبت گزارش شود 1.5% احتمال دارد که واقعاً مبتلا نباشد. که به آن فاصله "فالس پوزتيو" و يا "مثبت کاذب" می گويند.
در هر صورت شخصی که جواب آزمايش (HIV-ELISA) مثبت دارد لازم است که با روش (WESTERN BLOT) نيز مجدداً چک شود که روش دقيق تری است.
آزمايشگاه ها معمولاً قبل از اعلام نتيجه اين کار را انجام می دهند. بنابراين جوابی که بيمار گرفته است در صورتی که مثبت باشد قابل اطمينان است چون چندبار کنترل می شود.
سوال:
5. درصورت آزمایش اچ. آی. وی. در سازمان انتقال خون ايران، آيا نتيجه آن قابل استفاده و معتبر است؟
بله نتيجه آن معتبر است. برای توضيح بيشتر به جواب سوال 4 مراجعه شود.
سوال:
6. درصورت خود ارضايی (زن و يا مرد)، آيا خطر انتقال ويروس اچ. آی. وی. و ديگر بيماری های
مقاربتی وجود دارد؟
شما از طريق خود ارضايی به ويروس اچ. آی. وی. آلوده نخواهيد شد. – هيچ کدام از کارهايی که شما تنها با خودتان انجام می دهيد باعث دريافت ويروس اچ. آی. وی. نخواهد شد.– اچ. آی. وی. تنها در صورتی انتقال خواهد يافت که دو نفر دارای ارتباطی باشند که به تماس خونی آنان منجر شود، (رابطه جنسی – استفاده از سرنگ مشترک و...) و يکی ازآن دونفر، قبلاً به ويروس اچ. آی. وی. آلوده شده باشد.
سوال:
7. درصورت بوسيدن شخصی و معاشقه داشتن، آيا خطر انتقال ويروس اچ. آی. وی. و ديگربيماری های مقاربتی وجود دارد؟
رو بوسی و بوسيدن عادی باعث انتقال ويروس نمی شود و اگر منظور از معاشقه بوسيدن عميق و رابطه دهان به دهان باشد در صورتی که زخمی در دهان يا روی لثه يا لب ها وجود داشته باشد، خطر انتقال ويروس اچ. آی. وی. وجود دارد که البته ميزان خطر پايين است و آمار دقيقی در اين باره وجود ندارد.
در مورد بوسيدن عميق به شکلی که زبان وارد دهان شود، ظاهراً خطر ابتلاء وجود دارد ولی آمار مستندی موجود نيست.
سوال:
8. درصورت داشتن تماس جنسی دهانی با واژن، پنيس و مقعد، آيا خطر انتقال ويروس اچ. آی. وی. و ديگر بيماری های مقاربتی وجود دارد؟
برای دريافت پاسخ اين سوال بخش "خطر انتقال ويروس در تماس جنسی دهانی " را در همين وبلاگ مطالعه نماييد.
سوال:
9. در صورت عدم دخول پنيس (مرد با زن – مرد با مرد) و تنها تماس سطحی با واژن و يا مقعد
(مالش)، آيا خطر انتقال ويروس اچ. آی. وی. و ديگر بيماری های مقاربتی وجود دارد؟
تماس ترشحات جنسی با پوسته سالم (حتی پوسته واژن و يا مقعد) باعث انتقال ويروس اچ. آی. وی. نمی شود.
سوال:
10. در صورت دخول پنيس و عدم تخليه شدن اسپرم (مرد با زن – مرد با مرد)، آيا خطر انتقال
ويروس اچ. آی. وی. و ديگر بيماری های مقاربتی وجود دارد؟
در چنين وضعيتی مطمئناً خطر آلودگی به ويروس اچ. آی. وی. وجود دارد. به دليل اينکه ويروس نه فقط از طريق اسپرم (منی) بلکه همچنين بوسيله ترشحات قبل از انزال نيز انتقال پيدا می کند. (اگر چه خطر کمتر است.)
ارتباط مرد با مرد (آنال) در چنين وضعيتی ويروس می تواند از مخاط مقعد عبور کند. حتی اگر پوست آسيب نديده باشد و زخمی در آن نباشد. در تماس جنسی مقعدی بايستی توجه داشته باشيد که احتمال زخم شدن و انتقال مستقيم از طريق خون نيز وجود دارد. که ميزان احتمال خطر انتقال ويروس را بيشتر می کند.
ارتباط مرد با زن (واژينال) در چنين وضعيتی ويروس می تواند از ديواره واژن عبور کند. حتی اگر پوست آسيب نديده باشد و زخمی در آن نباشد. در تماس جنسی واژينال بايستی توجه داشته باشيد که در دوران عادت ماهيانه، خطر انتقال مستقيم از طريق خون نيز وجود دارد. که ميزان احتمال خطر انتقال ويروس را بيشتر می کند.
سوال:
11. در صورت استفاده از کاندوم درارتباط جنسی با شخص آلوده (مرد با زن – مرد با مرد)،
آيا خطر انتقال ويروس اچ. آی. وی. و ديگر بيماری های مقاربتی همچنان وجود دارد؟
در صورتی که کاندوم سالم باشد و ترشحات جنسی از آن خارج نشود احتمال انتقال صفر است. – البته هميشه بايد به خاطر داشت که همخوابگی با شخص آلوده احتمال خطر انتقال را دارد.
در ارتباط جنسی با افرادی که اطمينان کامل نسبت به سلامتی آنها نداريد، استفاده صحيح از کاندوم اکيداً توصيه می شود.
بخش نکات مهم در مورد استفاده از کاندوم و همچنين چگونگی استفاده از کاندوم مردانه را در همين وبلاگ به دقت مطالعه نماييد.
سوال:
12. در صورت عدم استفاده از کاندوم در ارتباط جنسی با شخص آلوده (مرد با زن – مرد با مرد)،
آيا احتمال آلوده شدن در اولين ارتباط نيز وجود دارد؟
بله، حتی در اولين ارتباط اين شانس در حدود 0.9% از زن به مرد و در حدود 1.1% از مرد به زن وجود دارد.
سوال:
13. در صورت پاره شدن کاندوم در زمان انجام ارتباط جنسی (مرد با زن – مرد با مرد)، آيا خطر انتقال ويروس اچ. آی. وی. و ديگر بيماری های مقاربتی همچنان وجود دارد؟
بله وجود دارد. برای دريافت پاسخ دقيق تر به سوال 11 و 12 مراجعه شود.
سوال:
14. در صورت ارتباط جنسی با اشخاص خود فروش ، ميزان خطر آلوده شدن به ويروس اچ. آی. وی. و بيماری های مقاربتی به چه ميزان است؟
به طور طبيعی ميزان درصد خطرانتقال بيماری های مقاربتی و ويروس اچ. آی. وی. در بين اين گروه (برای هر دو، شخص مشتری و شخص خود فروش) به دليل داشتن شرکای جنسی متعدد و عدم آشنايی هر کدام از آنها با سابقه خونی شريک جنسی و همچنين سابقه شرکای جنسی قبلی وی، بسيار بالا می باشد. متاسفانه آمار دقيقی وجود ندارد که ميزان خطر را به شکل دقيق تعريف و مشخص نمايد.
فاکتور بسيار مهم در اين مورد کنترل می باشد.
در صورتی که شما در کشوری هستيد که اين کار شکلی قانونی دارد، (مانند بعضی کشورهای اروپايی) و شما با اشخاص دارای شناسنامه بهداشتی به شيوه " ارتباط جنسی مطمئن تر " رابطه برقرار می کنيد، ميزان خطری که متوجه شما می باشد به آن شدت و ميزان بالايی نيست که در شيوه های به اصطلاح زيرزمينی و مخفی وجود دارد، دليل آن کنترل بهداشتی اين افراد به شکل منظم می باشد.
به عنوان نمونه در ايران، در صورت برقراری تماس جنسی بين اين افراد (شخص مشتری و شخص خود فروش)، ميزان درصد خطری که متوجه اين گروه است، بسيار بالا می باشد. از دلايل بسيار مهم آن می توان به سه مشکل مهم موجود در بين افرادی که به اين کار به عنوان شغل روی آورده اند، اشاره کرد:
عدم دسترسی به سرويس های بهداشتی کافی ومناسب، عدم کنترل بهداشتی وانجام معاينات منظم سلامتی، عدم انجام آزمايش های اجباری سلامتی در طی دوره های زمانی منظم.
سوال:
15. در صورت ارتباط جنسی با شخص آلوده (مرد با زن – مرد با مرد)، احتمال آلوده شدن کدام يک
بيشتر است؟
همواره خطر انتقال ويروس اچ. آی. وی. در مورد مردان همجنسگرا (Homosexual) بالاتر و در حدود تقريباً دو برابر مردان غير همجنسگرا (Heterosexual) است.خطر دريافت ويروس در بين مردان همجنسگرا در فرد مفعول بيشتر است.
ميزان درصد انتقال آلودگی از مرد به زن در حدود 1.1% می باشد.
ميزان درصد انتقال آلودگی از زن به مرد در حدود 0.9% می باشد.
سوال:
16. در صورت فاعل بودن در ارتباط جنسی بين دومرد، آيا احتمال آلوده شدن شخص فاعل نيز به
ويروس اچ. آی. وی. و ديگر بيماری های مقاربتی وجود دارد؟
بله اين احتمال وجود دارد ولی کمتر از فردی است که مفعول است. همواره بايد به خاطر داشت که احتمال انتقال در مردان همجنسگرا رقم بالايی است.
جالب توجه اين است که گاه در بين گروه هايی افراد در ايران نوعی نگاه خاص وجود دارد که تنها مردانی را که در رابطه جنسی مرد با مرد، مفعول هستند را همجنس گرا به شمار می آورند و مردانی را که در رابطه مرد با مرد فاعل هستند را به عنوان همجنس گرا نمی شناسند. بنابراين گمان می کنند که خطر تنها شخص مفعول را تهديد می کند. در حالی که از نظر علمی و هم در بيشتر فرهنگ ها، هر مرد و زنی– فاعل يا مفعول – را که به نوع همجنس گرايش دارد، همجنسگرا می شناسند.
دکتر رامين زند
Ramin Zand MD, MPH.
• Director of The International Institute of Health Studies (IIHS), 190 Lees Ave. Ottawa, Ontario K1S 5L5
• Prof. at Canadian College of Holistic Health
دکتر ليلا مير حقانی
Leila Langston MD. (Mirhaghani)
خانم دکتر مرجان هزاره
Marjan Hezareh, Ph.D.
|