زنان ِ باردار و خدمات ِ دندان پزشکی:

به طور کلی می توان گفت که به شرطی که دندان پزشک از حاملگی بیمار مطلع باشد، خدمات دندانپزشکی هیچ ضرری برای مادر و برای فرزند ندارد. دردی که مادر از دندان خود می کشد به مراتب ضرر بیشتری دارد تا این که به طور مثال یکی دو آمپول لیدوکائین به دندان تزریق شود.

یک دندانپزشک به خوبی در مورد برخورد با مادران باردار آموزش دیده است. مسئله ای که باعث می شود یک دندانپزشک از کار بر روی یک مادر باردار خودداری کند و یا رغبتی نشان ندهد، افکار غلطی است که مردم در این زمینه دارند. بسیاری از زنانی که سقط جنین یا بارداری ناموفق داشته اند و چند ماه قبل از سقط به دندانپزشک مراجعه کرده بودند، با این مستمسک که فلان آمپول یا درمان دندانپزشکی باعث افتادن بچه شده، از دندانپزشک خود شکایت کرده اند. در صورتی که چنین موضوعی صحیح نیست.

مراقبت از دهان و دندان ِ زنان ِ باردار:

در زنان ِ حامله، به سه دلیل بیماری دندان و لثه بیشتر دیده می شود:

1-      مصرف ِ بیشتر ِ مواد قندی

2-      حالت ِ تهوع و استفراغ که باعث اسیدی شدن ِ بزاق می شود.

3-      بی حوصله گی

در دوران حاملگی با توجه به تغییرات هورمونی که در مادر رخ میدهد تغییراتی در لثه های مادر ایجاد میشود که در مجموع باعث تورم جزئی لثه ها شده و همین امر رعایت بهداشت دهان و دندان را مشکل می کند همین لثه های متورم اگر همراه با رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان باشد معمولا خون ریزی از لثه را همراه خواهد داشت .

مادران باردار توجه داشته باشند که در طول دوران حاملگی لثه ها به مراقبت بیشتری نیاز دارد. به ویژه دو بار جرم گیری در طول حاملگی به رعایت این بهداشت کمک بسزائی خواهد کرد.

در صورتی که زنان ِ باردار بهداشت دهان و دندان را به خوبی رعایت کنند، دندان و لثه ی آن ها کم تر دچار ِ مشکل می شود.

گاهی رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان، منجر به ایجاد یک غده روی لثه می شود که گاهی درد ناک است. اما این غده خطر ناک نیست و تومور حاملگی گفته می شود. این تومور معمولا با رعایت بهداشت و بعد از زایمان خود بخود فروكش می کند. ولی در بعضی موارد اگر این تومور بزرگ باشد نیاز به جراحی خواهد بود. در صورت مشاهده این مورد، حتما به مراکز بهداشتی درمانی مراجعه کنید.

زنان باردار باید رعایت بهداشت دهان و دندان را به طور دقیق انجام دهند. در ماه های آخر حتا باید ماهانه دو بار به مراکز بهداشتی و درمانی مراجعه و سلامت ِ دندان ها وا رسی گردد.

خوش بختانه این مراکز، تسهیلات و خدمات معاینه ی زنان ِ باردار را در دستور کار دارند و در شهر های دور و نقاط محروم، این امر انجام می گیرد.

خدمات دندانپزشکی برای مادران باردار:

تزریق آمپول بی حسی

آمپول هائی که در زمینه بی حسی مورد استفاده قرار میگیرد معمولا دو نوع هستند:

یکی لیدو کائین هست که حاوی مقداری آدرنالین میباشد که جهت افزایش مقدار و زمان بی حسی به لیدوکائین اضافه میشود. این آدرنالین ممکن است بعد از تزریق باعث افت فشار بیمار شده و برای بیمارانی که مشکل فشار خون یا ناراحتی قلبی دارند استفاده نمی شود. برای اینکه افت فشار در مادران باردار ایجاد نشود توصیه شده است که از تزریق آمپولهای حاوی آدرنالین اجتناب کنیم. چون این افت فشار ممکن است باعث از دست دادن هوشیاری موقت بیمار شود که برای فرزند خانم حامله مشکل ساز باشد.

نوع دیگر آمپولها مثل سیتانست که آدرنالین ندارد معمولا بی ضرر تر میباشد. بنابرین اگر به دندانپزشک خود اطلاع دهید، آمپولی برای تان تزریق خواهد کرد که ضرر نداشته باشد.

رادیوگرافی از مادران باردار

در کل رادیوگرافی مضر میباشد و اگر ضرورتی احساس نشود باید از آن پرهیز کرد. به ویژه برای جنین که مراحل رشد خود را می گذراند. در دندان درد های شدید که مجبور به عصب کشی هستیم، تا مرحله ای پیش می رویم که نیاز به رادیوگرافی نباشد. برای یک عصب کشی خوب، در مراحل مختلف نیازمند رادیوگرافی می باشیم. در مادران باردار در حدی که درد بیمار را ساکت کنیم و دندان را پانسمان کنیم کافی است و بقیه درمان را به بعد از زایمان موکول می کنیم. در این مورد مادران باید توجه داشته باشند که این پانسمان باید سالم باقی بماند و در صورت افتادن پانسمان، هرچند که دردی هم نداشته باشد، حتما به دندانپزشک خود مراجعه کرده و مجددا دندان خود را پانسمان نمایند. چون ممکن است دندان عفونت بکند.

رسیدگی به دندانها قبل از اقدام به حاملگی

انجام کار های لازم دندانپزشکی پیش از اقدام به بارداری، بسیار در کاهش مشکلات دندان و دهان در دوران بارداری کمک می کند. خوش بختانه با پیشرفت سطح فرهنگی جامعه، روند مراجعات زوج های جوان جهت رفع مشکلات دندان پیش از اقدام به بارداری، رو به افزایش است.

نويسنده : مهدي رحيمي گل سفيدي